Blind sherlock is een serie op Netflix die gaat vooral over een man die visueel beperkt is en bij de politie solliciteert om zijn bijzondere natuurlijke gave te laten blijken. En die gave houdt in dat hij geluiden goed kan filteren, deze kan identificeren en interpreteren om een misdaad mede op te lossen. De hoofdrolspeler Bart Kelchtermans (Roman in de serie) is in werkelijkheid ook blind en komt ook zeker waarheidsgetrouw over. De serie is leuk entertainment, spannend en geeft een inkijkje in de wereld van blinden en slechtzienden. Het lijkt me interessant om hier even bij stil te staan en wat analyse op los te laten, hetzij zeer beperkt. Als ervaringsgenoot en psycholoog vind ik het interessant om hier wat dieper op in te gaan. Ik wil graag een korte analyse maken van het personage en hoe dat overeenkomt met de realiteit. Ik denk dat we hier wel wat van kunnen leren mbt bewustzijn creëren voor de doelgroep en dat de vips (visually impaired person) zelf ook meer inzicht in zichzelf kunnen krijgen. De serie laat bijvoorbeeld ook wat stereotyperingen zien t.a.v. mensen met een visuele beperking. men is weinig bekend met vips, zien ze niet in de omgeving. Wij zijn weinig zichtbaar in het straatbeeld althans de stoklopers, maar vele slechtzienden lopen niet met een stok of hebben die misschien in de tas verborgen! By the way, er zijn minimaal 500 000 vips in NL, vele zijn onderweg met een progressieve aandoening en er komt een schokkende toename de komende jaren, ruim 1miljoen in 2050. Roman in de serie is begaafd om geluiden te identificeren die zienden minder goed kunnen waarnemen. Dit is of kan zeker ook in de werkelijkheid zo zijn. We zijn immers afhankelijk om hier focus op te hebben, vooral om goed te oriënteren, onze weg te vinden en te overleven. In wezen zoeken wij vips een soort compensatie door de ogen te vervangen. Er zijn vips die daarom ook werken bij de politie of andere organisaties die geluiden, stemmen of gevoeligheden kunnen identificeren, zoals bij klantenservice om vooral klanten goed te woord te staan en adequaat kunnen helpen. Hier kan je nog veel sterker op inspelen door juist deze skills nog veel scherper te ontwikkelen. Hier zitten nog vele banen in het verschiet als dat bewustzijn eenmaal is ingedaald, ook bij de doelgroep zelf, maar zeker bij potentiële werkgevers. Wij zijn hiermee bezig om passende trainingen voor te ontwikkelen. Je ziet dan dat je de focus kunt leggen op het versterken van taalvermogen, communicatie en verbeeldingskracht. Deze elementen zijn voor iedereen van groot belang, maar voor vips essentieel om te overleven en om het leven ook zinvol te maken en betekenis te geven. Het gaat van overleven naar zinvol leven. Terug naar de serie. Opvallend ook de motivatie van Roman dat hij zich wil bewijzen t.a.v. de omgeving. Het is vaak een strijd om net zo goed te willen zijn als zienden of zelfs ze te overtreffen omdat je vaak niet serieus wordt genomen, bijvoorbeeld, wat kan je nu met een oogbeperking betekenen in de samenleving! Hier zitten vele psycho-sociale processen achter: met name je plaats vinden in de samenleving en je leven vorm te geven. Dit zijn ingewikkelde processen en zorgt voor veel stress, onzekerheid en heeft vooral doorzettingsvermogen nodig en te zien wat jouw ware identiteit is. De kunst om het participeren ook niet te zien als strijd met anderen, maar je eigen weg vinden met jouw kwaliteiten, want niemand is hetzelfde en heeft andere kwaliteiten. Het gaat om elkaar aan te vullen. Wat de een mist heeft de ander in zich principe! Iedereen wil namelijk participeren, maar hoe doe je dat? Ook Roman worstelt met zijn identiteit, overvraagt zichzelf, is teveel op zijn ego-gericht, heeft moeite met verandering en zijn acceptatieproces mbt tot zijn oogbeperking is wat wankel. En dat merk je als de situatie erg stressvol wordt en je identiteit niet goed geworteld is. Ook dit zijn normale processen voor vips en moet je mee leren omgaan. Je ziet ook dat als hij zich meer openstelt, de situatie meer bewust is geworden en minder ego-gericht is er een ander perspectief ontwaakt. Deze serie is natuurlijk fictie, maar heeft zeker elementen in zich waar we iets mee kunnen, waar we bewust van kunnen worden. Ik weet niet wat de intenties waren van de schrijvers, maar het kan werken om meer bewustzijn te creëren met deze serie. Maar we moeten wel weg blijven van de stereotyperingen die ook hier te zien zijn – niet serieus genomen worden, meewarig worden aangekeken, wat doet die blinde hier, totdat men een bijzonder talent ziet wat alles overstijgt. Laten we ervan uitgaan dat ieder mens bijzonder is, vele talenten heeft, en zijn potentieel kan benutten en vooral volwaardig met eigenwaarde mee wil doen in de samenleving, ieder op zijn manier. Dit is geen fictie, maar zijn feiten. Er zitten echter nog steeds vele psychologische en sociale processen in de weg om als vip volwaardig mee te kunnen doen in de samenleving: overheid, werkgevers, belangenorganisaties moeten veel meer hun best doen om werkelijk inclusief te zijn. Ik hoop dat deze serie een startpunt kan zijn tot gesprekken en inzichten creëren die de vips en de samenleving recht doen. De vips moeten ook zelf veel meer bezig zijn met persoonlijke ontwikkeling om de beste versie van zichzelf te ontwikkelen. Tevens is het aan de samenleving als geheel om een juist beeld te krijgen van vips en ruimte maken voor volledige participatie, dat is geen trend, maar een noodzaak. We worden hier allemaal wijzer van.